Overslaan en naar de inhoud gaan

IMIS - Marine Onderzoeksgroepen

[ meld een fout in dit record ] Print deze pagina

Sabellaria en Lanice Bentische Ecosystemen
Hoofdfinancieringscodes: 5552 - VLAIO - Blauwe Cluster - cSBO
Acroniem: SABLE
Periode: Oktober 2025 tot September 2026
Status: Gestart

Thesaurustermen Artificial reefs; Biogenetische sedimentaire structuren; Ontwerp van milieu-ingenieurstechnieken; Project

Buiswormen zoals Lanice sp. en Sabellaria sp. zijn ecologisch belangrijk in de Noordzee vanwege hun rifvormende
vermogen, wat leidt tot een grotere soortendiversiteit door de vorming van complexe structuren op de zeebodem. Deze riffen zorgen voor een
stabielere omgeving met meer beschutting, waardoor de voedselketen wordt versterkt en ze bovendien bescherming bieden tegen erosie
door zand vast te houden. Bijgevolg vormen de biogene riffen van Lanice en Sabellaria, naast grindbanken en oesterbanken,
een van de drie prioriteiten voor het herstel van de mariene natuur in het BPNS, zoals vastgelegd door de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid,
Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (https://www.health.belgium.be/nl/prioriteren-maatregelen-0).
Er lopen al talrijke studies en projecten (BELREEFS, Reefcovery, BlueConnect, enz.) voor de eerste twee
prioriteiten, die grotendeels verband houden met harde bodemsubstraten. Lanice-aggregaties en Sabellaria-riffen daarentegen
komen, hoewel elk gebonden aan specifieke omgevingsomstandigheden, van nature voor op zachte substraten. De
kennis over deze soorten, hun voorkomen en hoe ze kunnen worden gestimuleerd en hersteld, is momenteel echter nogal
beperkt. Er zijn maar weinig studies uitgevoerd over dit onderwerp, en deze richten zich bovendien op de getijdenzone (bijv.
Coastbusters Lanice).
In de voorgestelde studie willen we de basis leggen voor natuurherstel/natuurcreatie met buiswormen in de subtidale
zone. Op basis van het bedrijfsmodel van de projectpartners hebben we een aantal kennisleemtes die
van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsactiviteiten op het gebied van het herstel van de leefomgeving van buiswormen: Ten eerste willen we onderzoeken of multibeam-
echolood (MBES), een veel voorkomende en wijdverbreide techniek bij diverse maritieme activiteiten om de zeebodem in kaart te brengen,
ook kan worden ingezet om concentraties van buiswormen op te sporen en zo de geschiktheid van de leefomgeving vast te stellen (WP1). Om dit te onderzoeken,
zal een multibeam-campagne worden uitgevoerd in de subtidale projectzone C van Seafarm Westdiep. Ten tweede willen we
de haalbaarheid onderzoeken van het aanpassen van lokale omgevingscondities, bijvoorbeeld door toevoeging van materialen, om de
aanwas en groei van buiswormen te bevorderen (WP2). Voor beide businesscases zullen we de praktische toepasbaarheid analyseren op basis van relevante
technische en economische criteria (bijv. kosten-baten, integratie met andere activiteiten, geografische schaalbaarheid, …) en
de financieringsmogelijkheden in kaart brengen om de businesscase te valideren. Bovendien zullen we het wettelijke kader toelichten en
het vergunningsproces verduidelijken voor natuurondersteunende activiteiten op basis van buiswormen. Ten slotte willen we onderzoeken
of projectzone C een representatieve proeflocatie is voor een breder vervolgonderzoek (bijvoorbeeld het demonstreren van
substraattoevoeging om de ontwikkeling van buiswormen te stimuleren). Op basis van de kennis die binnen de huidige haalbaarheidsstudie wordt vergaard
, voorzien we vervolgens een aantal vervolgprojecten om de verschillende businesscases verder te ontwikkelen en te valideren.